Een losse stoelzitting bekleden is een ideaal eerste stoffeerproject: de zitting is meestal eenvoudig los te halen, u werkt op een vlakke ondergrond en het verschil is direct zichtbaar. Toch bepaalt juist de voorbereiding of het eindresultaat strak, comfortabel en duurzaam wordt. Met de juiste meubelstof, een goede vulling en zorgvuldig geplaatste nieten geeft u een oude stoel een tweede leven.
Eerst beoordelen: wat moet er vervangen worden?
Draai de stoel om en maak de zitting los. Vaak zit deze met vier schroeven aan het frame bevestigd. Bewaar de schroeven apart en noteer eventueel de positie van de zitting, vooral bij stoelen die niet volledig symmetrisch zijn.
Bekijk vervolgens de onderkant. Is de plaat stevig, vlak en vrij van scheuren? Dan kunt u die meestal hergebruiken. Multiplex is sterker dan spaanplaat en houdt nieten beter vast. Is de plaat kromgetrokken, zacht geworden door vocht of gebarsten rond de schroefgaten, vervang deze dan eerst. Een mooie stof kan een zwakke basis niet herstellen.
Controleer ook het schuim. Schuim dat na indrukken langzaam terugkomt, hard aanvoelt of zichtbaar verpulvert, is aan vervanging toe. Bij een eetkamerstoel is comfort belangrijk, maar een te dikke of te zachte vulling maakt de zitting log en kan het aanschuiven onder de tafel lastiger maken. Voor de meeste losse zittingen is een stevige schuimlaag van circa 2 tot 4 centimeter een praktische keuze. Wie iets meer zitcomfort wil, kan daar een dunne laag dacron over aanbrengen.
Kies stof op het gebruik van de stoel
Niet iedere mooie stof is automatisch geschikt voor een stoelzitting. Een zitting krijgt meer wrijving, druk en vlekken te verduren dan een rugleuning of sierkussen. Kies daarom een meubelstof die past bij de intensiteit van het gebruik.
Voor een keuken- of eetkamerstoel is een dicht geweven meubelstof vaak een veilige keuze. Chenille voelt zacht en warm aan, maar vraagt bij intensief gebruik om een kwaliteit met voldoende slijtvastheid. Velvet geeft een luxe uitstraling en is prachtig voor stoelen die minder zwaar worden belast. Ribstof en bouclé brengen veel structuur in het interieur, maar houd rekening met de richting van de pool of rib en met vuil dat zich makkelijker in een uitgesproken structuur kan nestelen.
Kunstleer of skai is praktisch wanneer de stoel regelmatig wordt gebruikt door kinderen, in een horecaruimte staat of snel afneembaar moet zijn. Het materiaal is eenvoudig te reinigen, maar heeft minder rek dan sommige geweven stoffen. Trek het dus gelijkmatig aan om spanning en plooien te voorkomen. Heeft u huisdieren? Dan is een dicht geweven, pet-friendly meubelstof vaak verstandiger dan een losse weving waar nagels achter kunnen blijven haken.
Bestel bij twijfel eerst een stofstaal. De kleur verandert door daglicht, kunstlicht en de kleur van de houten stoel. Ook de structuur en de rekbaarheid voelt u pas goed wanneer u het materiaal in handen heeft.
Benodigdheden voor een losse stoelzitting bekleden
Voor dit project heeft u niet veel ingewikkeld gereedschap nodig, maar goed materiaal maakt het werk wel merkbaar makkelijker. Zorg voor een meubelstof, schuim indien nodig, dacron of fiberfill, een nietpistool met geschikte nieten, een platte schroevendraaier of nietentrekker, scherpe stofschaar, meetlint en potlood. Een elektrische of pneumatische tacker werkt het snelst, maar met een degelijke handtacker lukt een enkele stoelzitting ook prima.
Kies nieten die stevig in de plaat grijpen zonder aan de bovenzijde door te komen. Bij een standaard zittingplaat zijn nieten van 6 tot 10 millimeter vaak geschikt, afhankelijk van de dikte van de plaat en de stof. Test altijd eerst aan de onderkant of op een reststuk hout. Niet elke tacker verwerkt elk type niet even goed.
Meet de zitting op en neem voor de stof rondom ruim voldoende extra materiaal. Reken in het algemeen op minimaal 10 tot 15 centimeter extra aan iedere zijde. Bij een dikke zitting, ronde hoeken of een stof die makkelijk rafelt, is wat meer marge verstandig. Te veel stof knipt u later weg, te weinig stof kunt u niet meer bijmaken.
Stap 1: verwijder de oude bekleding zorgvuldig
Trek de oude stof en eventuele onderdoek los nadat u de nieten heeft verwijderd. Dit is geen overbodige stap: de oude bekleding is een bruikbaar patroon voor de nieuwe stof. Let erop hoe de hoeken zijn gevouwen en of er een zichtbare voorzijde of een vaste draadrichting in de stof zat.
Bij oudere stoelen kan de oude vulling met meerdere lagen stof, karton of jute zijn opgebouwd. Verwijder alleen wat versleten, los of onhygiënisch is. Een stabiele onderlaag mag blijven zitten als deze de nieuwe bekleding niet dikker of ongelijk maakt.
Stap 2: snijd de vulling strak op maat
Leg de plaat op het schuim en teken de vorm af. Snijd het schuim met een scherp lang mes iets binnen de rand af, ongeveer 3 tot 5 millimeter. Daardoor bolt de rand minder op wanneer u de stof straks strak trekt.
Leg vervolgens een laag dacron over het schuim. Deze laag maakt de overgang naar de rand mooier, voorkomt dat de structuur van het schuim door de stof zichtbaar wordt en geeft de zitting een zachtere, vollere uitstraling. Knip de dacron ruim, zodat deze onderaan de plaat kan worden vastgeniet. Bij een heel dunne, vlakke zitting is dacron niet altijd noodzakelijk, maar bij de meeste meubelstoffen levert het een netter resultaat op.
Stap 3: bepaal de richting van de stof
Leg de stof met de goede zijde naar beneden op een schone ondergrond. Plaats daar de dacron, het schuim en de zittingplaat bovenop. Controleer nu nog eens de richting van een rib, pool, ruit of streep. Alle stoelen van een set moeten dezelfde richting hebben, anders oogt het geheel onrustig.
Bij velvet is dit extra belangrijk. Strijkt u met de hand over de pool, dan ziet u vaak een kleurverschil. Kies vooraf welke kant u als voorkant wilt en houd die consequent aan. Controleer ook of een dessin gecentreerd staat. Een patroon dat op één stoel scheef loopt, blijft zichtbaar, hoe strak de rest ook is afgewerkt.
Stap 4: niet eerst de middenpunten vast
Begin niet bij de hoeken. Trek de stof aan één zijde licht strak en plaats één niet in het midden. Doe vervolgens hetzelfde aan de tegenoverliggende zijde. Herhaal dit voor de andere twee zijden. Draai de zitting om en kijk direct of de stof recht ligt en de vulling gelijkmatig verdeeld is.
Werk daarna vanuit elk middenpunt naar de hoeken toe. Plaats om de paar centimeter een niet en wissel steeds tussen tegenoverliggende zijden. Zo verdeelt u de spanning en voorkomt u dat de stof scheef trekt. Trek stevig, maar niet zo hard dat de stof dun wordt, een patroon vervormt of de vulling aan één kant wordt samengedrukt.
Stap 5: werk de hoeken netjes af
Hoeken vragen het meeste geduld. Bij een rechte hoek vouwt u de stof strak naar binnen, zoals bij het inpakken van een cadeau, zonder dikke proppen onder de zitting te maken. Bij afgeronde hoeken maakt u kleine, gelijkmatige plooien aan de onderkant. Elke plooi wordt vlak getrokken en vastgeniet voordat u de volgende maakt.
Knip pas overtollige stof weg wanneer alle hoeken vastzitten en u tevreden bent over de bovenzijde. Laat een kleine rand naast de nieten staan. Knipt u te dicht op de nieten, dan kan rafelende stof na verloop van tijd loskomen.
Stap 6: controleer de onderkant en plaats een afwerkdoek
Een onderdoek geeft de losse zitting een professionele afwerking. Hij bedekt nieten, stofranden en eventuele vulling aan de onderzijde, zodat de stoel er ook van onderen verzorgd uitziet. Knip de doek iets kleiner dan de plaat, vouw de rand eventueel naar binnen en niet hem rondom vast.
Zorg dat de schroefgaten vrij blijven. Prik ze zo nodig voorzichtig door met een priem of schroevendraaier. Controleer ook of er geen nieten uitsteken. Een uitstekende niet kan het stoelframe beschadigen of ervoor zorgen dat de zitting niet vlak aansluit.
Stap 7: monteer en test de zitting
Schroef de zitting terug op het frame zonder de schroeven direct maximaal vast te draaien. Zet ze eerst allemaal handvast, controleer de uitlijning en draai ze daarna gelijkmatig aan. Ga even op de stoel zitten en kijk of de zitting stabiel is, niet wiebelt en nergens spanning op de stof staat.
Ziet u een kleine plooi vlak bij de rand? Die is soms nog te corrigeren door een of twee nieten los te halen en de stof opnieuw te spannen. Wacht daar niet te lang mee: hoe sneller u corrigeert, hoe makkelijker de stof weer mooi vlak ligt.
Een zorgvuldig beklede zitting hoeft geen ingewikkeld project te zijn. Kies materialen die passen bij het dagelijkse gebruik, werk rustig van midden naar hoek en neem de tijd voor de afwerking. Bij BLADI Meubelstoffen vindt u daarvoor meubelstoffen, vulling, dacron, nieten en gereedschap uit voorraad - zodat u niet alleen een stoel opknapt, maar er ook jarenlang met plezier op zit.
